BÖLÜM 0
CSS (ÇOKCA SORULAN SORULAR) HAKKINDA
[CSS Ana Sayfaya Dön]
- Neden CSS? CSS
de ne demek?
- INET-TR
CSS'den nasıl faydalanmalıyım? Daha sonra ne yapmalıyım?
- Bu dökümanı
nereden alabilirim?
- CSS
hazırlanmasında emeği geçenler...........
- CSS
hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar
- Eleştiriler,
öneriler............
- Bu Dökümanın
3. kişiler tarafından kullanılması
- Sürümler Arası
önemli Değişiklikler
- Bir Sonraki
Sürümde Hangi Değişiklikler Olacak?
- CSS'deki
Türkçe karakterleri Web Listeleyicimde göremiyorum. Sorun Ne?
1. Neden CSS? CSS de ne demek?
CSS, ya da uzun adıyla Çokça Sorulan Sorular, belirli bir konuda değisik
kişiler tarafından, farklı zamanlarda sürekli ve çokca sorulan soruları ifade
eden bir kısaltmadır (ıngilizce, Frequently Asked Questions (FAQ) yerine
kullanılmıştır). INET-TR CSS de, INET-TR : Türkiye Internet Tartışma
Listesi'nde uzun zaman boyunca Çokça sorulan soruları ve cevapları ile
Internet/Temel Servisleri ve ilgili diğer konularda ilk anda kolayca akla
takılabilecek soruları ve cevaplarını içermektedir.
CSS, su an icin, 2 ayrı formatta cikmaktadır : duz yazı (ascii, Turkçe
karakterlerden arındırılmış) ve HTML (ISO-Latin 1 HTML kodlamalı, Türkçe
karakterlerle/Türkçe Aksan). ıleriki sürümlerde düz yazı formatı (inet-tr.css)
güncellenmeyebilir. Surum 2.0 için, HTML ve düzyazı sürümleri içerik bakımından
birbirinin aynıdır. Ancak, HTML sürümünde, anlatılanlarla ilgili bazı
resim/diyagram vb'ler ve bunlarla ilgili ek bilgiler vardır. Bunlar, dökümanın
içeriğini bozmayan değişikliklerdir.
2. INET-TR CSS'den nasıl
faydalanmalıyım? Daha sonra ne yapmalıyım?
CSS, konularına göre kısımlara bölünmüştür. öncelikle, kafanıza takılan
sorunun bulunduğu kısmı dökümandan bulup oradan cevabı yakalamaya
çalışmalısınız. Bu durumda, (i) sorduğunuz soruya doğrudan bir cevap
bulabilirsiniz, ve/veya (ii) ilgili konuda ayrıntılı bilgiye nereden /nasıl
erişeceğinizi öğrenebilirsiniz. Eğer sorunuzun cevabını bulamamışsanız, ya da
verilen bilgilerden tatmin olmamışsanız INET-TR
Internet Tartışma Listesi'ne bir mail ile sorunuzu yöneltin. Sorunuz
hakkında bilgisi olan kişiler cevap vereceklerdir.
CSS bölümleri, birbirine bağlı bir yapıdadır. e-posta konusunun anlatıldığı bölümde,
http adresleri ile karşılaşabilirsiniz. Böyle durumlarda, ilgili bölümlere
ayrıca göndermeler yapılmıştır.
3. Bu dökümanı nereden
alabilirim?
CSS'nin son sürümü Bilkent Arşivi'nde
bulunmaktadır. ftp://ftp.bilkent.edu.tr/
pub/INFO/Turkce/css/inet-tr.css şeklinde FTP ile alınabilir. Ayrıca Bilkent
Arşivine e-mail, fsp, gopher, www ile erişmek mümkündür. Bu dökümanın yeni
sürümleri ortaya çıktığında INET-TR@metu.edu.tr (Turkiye
Internet Tartisma Listesi) 'nde duyurulacaktır. Ayrıca, WWW erişimi olanlar
http://www.bilkent.edu.tr/turkce/css
ya da, http://www2.itu.edu.tr/~gokcol/css
ile aynı dizine erişebileceklerdir. ıleride inet-tr.css'yi, üzerinde hypertext
formatında tarama yapılacak hale getirmek istiyoruz. Bu konuda çalışmalar
sürmektedir.
Sadece e-mail erişimi olanlar, bilserv@bilkent.edu.tr'a
metin içinde `send inet-tr.css'
komutu veya listproc@metu.edu.tr'a `get css inet-tr.css' komutu ile her iki
makinadaki en son haldeki dökümanın düz yazı versiyonunu (Türkçe harflerden
arındırılmış olarak) alabilirsiniz. Muhtemelen bir kaç parça olarak elinize
geçecektir.
4. CSS hazırlanmasında emeği
geçenler...........
- CSS'nin hazırlanması için
Bilkent üniversitesi Listproc'ta bir liste oluşturulmuştur (inet-faq).
Buradaki tartışmalar/fikir alışverişleri CSS yapısının şekillenmesinde
yardımcı olmuştur.
- CSS'nin UNIX,
Sıkıştırma/Arsivleme Programlari ve Resim/Ses/Video Formatları
kısımlarının oluşturulmasında, Murat Balcı
(mbalci@rorqual.cc.metu.edu.tr) ve Murat Maga
(maga@promete.tetm.tubitak.gov.tr) katkıda bulunmuşlardır.
- Yusuf Kürşat Tuncel (e77790@ceng.metu.edu.tr),
Internet Ahlakı ile ilgili netiquette'yi Türkçe'ye uyarlamış ve bu,
CSS'nin değişik yerlerinde kullanılmışıtır.
- Bilkent üniv., dökümanın
güncellenmiş kopyalarını tutmaktadır.
- Kağan
Gürkaynak (kgf@ehb.itu.edu.tr), çok yararlı önerileri ve döküman
üzerindeki bir çok düzeltme ve 1. Bölüme yaptığı bazı eklemelerle çok
büyük yardımlarda bulunmuştur.
- Ayrıca, INET-TR üyeleri
başta olmak üzere, soruları ve yararlı eleştiri/övgüleri ile pek çok
internet kullanıcısı bu dökümanın hazırlanmasında yol gösterici
olmuşlardır.
Mustafa Akgül (akgul@bilkent.edu.tr)
Orhan Gökçöl
(gokcol@sariyer.cc.itu.edu.tr)
5. CSS hazırlanmasında
yararlanılan kaynaklar
- ftp://ftp.bilkent.edu.tr/pub/INFO
dizinindeki dökümanlar
- Akgül, M., "Bilgiye
Erişimin Yeni Araç ve Olanakları", (inet2.dvi, v1.25), Ocak 1995.
- INET-TR (1994 - 1997) ve
INET-FAQ (1995 - 1996) listelerindeki yazışmalar
- Sheldon, T., "Lan
Times Encyclopedia of Networking", McGraw-Hill, Inc., 1994.
- Earn Association, "Guide
to Network Resource Tools (Version 2.0)", Earn Association, September
1993.
- Internet kullanımı ile
ilgili FAQ'lar.
- Discover the World Wide Web
with your Sportser, USRobotics, sams.net, 1996.
- Parker, T., "Teach
Yourself TCP/IP in 14 Days", Sams Publishing, Indianapolis, USA,
1994.
6. Eleştiriler, öneriler.....
CSS ile ilgili her türlü eleştiri ve
önerilerinizi bu CSS'nin
yazarlarına doğrudan e-mail ile iletebilirsiniz.
inet-tr css hazırlama grubu
7. Kullanım Hakları
- Bu
dökümanda yazılan her türlü bilgi kaynak gösterilmek şartıyla *aynen*
kullanılabilir
- CSS,
(orijinal metin (inet-tr.css) ya da html formatı olarak) her türlü ortamda
serbestçe kullanılabilir, istenildiği kadar çoğaltılabilir..
- CSS,
içeriği değiştirilmemek şartıyla başka formatlara (word, latex vb)
dönüştürülebilir; ancak, yeni formatı da, ücretsiz, serbestçe
dağıtılmalıdır.
- CSS,
hiç bir suretle para ile satılamaz; parayla servis veren kuruluşların
(BBS'ler, Internet Servis Sağlayıcıları vb) kullanıcılarından aldıkları
baglantı ücretleri ve disket, CD, basılı kağıt masrafı gibi sarf malzeme
ücretleri buna dahil değildir.
- Sadece
yazarlar, döküman üzerinde değişiklikler yapma hakkına sahiptir.
- 3.
şahısların döküman üzerinde maddi değişiklikler yapıp yeniden yayınlaması
yazarların yazılı izni ile mümkün olabilir. Yeni döküman da hiç bir
suretle parayla satılamaz, doğrudan ticari kazanç temini için
kullanılamaz. Bu, konu ile ilgili yazılacak ticari amaçlı kitap, dergi,
elektronik yayın vb gibi yerlerde, kaynak gösterilerek kullanmayı,
engellemez.
- CSS'nin
bir kısmı, kaynak gösterilmek şartıyla, 3. parti dökümanlarda
kullanılabilir. Kaynak göstermede,
- CSS'nin tam adı ve türü (HTML/düz yazı)
- Yazarlarının adları
- Sürüm numarası ve sürüm tarihi
- CSS'nin orijinal dağıtım adresi (ftp ya da http
olarak)
açıkça
belirtilmelidir. örnek kaynak kullanımı :
Akgül, M.
ve Gökçöl, O., "Internet
ve İlgili Konularda Çokça Sorulan Sorular : INET-TR.CSS", Sürüm 2.5, http://www.bilkent.edu.tr/turkce/css/inet-tr.html,
30 Ekim 1997.
- Burada
belirtilmemiş şartlar oluştuğunda, yazarların yazılı görüşü alınır.
- CSS'de
yazılı bilgilerde var olabilecek her türlü maddi hatadan, ve burada
yazılanlar uygulandığında dogabilecek maddi/manevi zararlardan, yazar(lar)
her hangi bir sorumluluk kabul etmezler.
- Bu
CSS'yi okuyan herkes yukarıdaki şartları aynen kabul etmiş sayılır.
8. Sürümler Arası önemli
Değişiklikler
Bu alt başlıkta sürümler arası bazı değişikliklerin bir özetini yazmaya
çalışacağız.
- 2.5
(30 Ekim 1997)
- Yeni Eklenen Bölümler
: "Nasıl Web Sayfası Hazırlanır?" ve "Bilgisayar
Virüsleri"
- Bolum 1: Internet'in
sosyal boyutu ve ticari kullanımı eklendi; internet üzerindeki faks
servisleri eklendi. Yazı içine bazı grafikler kondu.
- Bolum 2: Turnet ve
Ulaknet kisimlari yaniden yazildi; ISP'lerle ilgili eklemeler yapildi.
Turnet IEN protoklunden bahsedildi.
- Bolum
3:"Spam" mail eklendi. Anlatıma bazı grafikler kondu.
- Bolum 4: "haber
grubu" yerine "tartışma öbeği" kullanıldı. TR'deki
Tartışma Öbekleri Hiyerarşisi belirleme çalışmasından bahsedildi.
DejaNews eklendi. TR'deki news servisleri guncellendi. Dünyadaki news
server-lar listesi çıkartıldı.
- Bolum 5: FTP
programnları güncellendi
- Bolum 6: Netscape ve
msie bilgileri ve diğer bazı bilgiler güncellendi.
- Bolum 7: Arama
Motorları güncellendi. Yeni AltaVista arayüzü anlatıldı
- Bolum 8: ListProc ve
Telnet'e eklemeler yapıldı
- Bolum 9: TR arama
servisleri güncellendi.
- Bolum 10:Turnet ve
ISP bilgileri güncellendi. X2 modemler eklendi. 822 bilgileri eklendi.
- Bolum 11: Ilk kez
yazıldı.
- Bolum 12: WinZip
eklendi; dosya arşivleme ve disk araçları eklendi.
- Bolum 13: RealPlayer
ve Flash animasyon eklendi.
- Bolum 14: Ilk kez
yazıldı
- Bolum 15: Linux ile
ilgili bilgiler eklendi. .rc dosyalarından bahsedildi.
Bazı yazım hataları düzeltildi.
- 2.01
(5 Mart 1997) Bazı düzeltmeler, news ve liste servisleri ile ilgili
eklemeler
- 2.0
Ana revizyon (25 şubat 1997). Son 1 yılda genel olarak internet
ve özel olarak ta ülkemizdeki yapılanma bir hayli değişti,gelişti. Bunu
dikkate alarak, özellikle, Internet Nedir? (1. Bolum) pek çok açıdan
yeniden yazıldı ve eskiden burada olan Türkiye'de ınternet kullanımı ile
ilgili bilgiler, ayrı bir bölüm olarak yazıldı. Internet Servis
Sağlayıcıları ile ilgili daha geniş bilgiler verilmeye çalışıldı;
eklemeler yapıldı. Eskiden Internet Servisleri başlığı altında olan
e-mail,web,News ve FTP ayrı bölümler haline getirildi. özellikle e-posta
ve ftp kısmında çok fazla sayıda eklemeler/güncellemeler yapıldı. Web'i
anlatan bölümde bazı değişiklikler ve eklemeler yapıldı. Java ve ActiveX
ile ilgili bazı bilgiler verildi. Arama Mekanizmaları ile ilgili örnek
kullanımlar anlatıldı. Web sayfası hazırlama ile ilgili genel bilgiler
verildi. Bilgisayar Virüsleri ile ilgili bir bölum eklendi(bu,birçok kişinin
isteği idi /OG/) TR'deki domain adlarını gösteren uzun liste çıkartıldı.
Türkiye'deki Internet Servisleri daha detaylı gruplanmaya çalışıldı.
Güncelliğini yitiren bazı kavramların açıklandığı bölümler (Gopher gibi)
daha kısa tutuldu. HTML ile ilgili bir bölüm ilk kez CSS'ye eklendi. Bu
sürümle birlikte, CSS'nin HTML sürümü de paralel olarak hazırlanmaya
başlandı.(Bundan sonraki sürümler -umuyoruz ki- hem text, hem de html
versiyonda aynı anda güncellenerek çıkacak).
- 1.3-1.4
Bölüm 1. Pek çok bilgi guncellendi ve bazı kısımlar silindi. Internet'e
kişisel bağlantı kısmındaki bazı eskimiı yerler silindi bazıları yeniden
yazildi. Netscape ile ilgili bir bölüm WWW kısmına eklendi. Kişisel
bağlantı kısmına "Windows 95 ile PPP bağlantı" eklendi. Tüm
metin için, bir takım yazım yanlışları düzeltildi.) (21 Ekim 1995; gokcol@sariyer.cc.itu.edu.tr
)
- 1.2-1.3
ınternet Ahlakı eklendi. Yeni kurulan domain ve servisler eklendi.
- 1.1-1.2
Bazı yazım yanlışları (gramer ve ifade olarak) düzeltildi;, org.tr
hakkında bilgiler verildi, waismail hakkındaki bilgiler silindi.
- 1.0 ilk Sürüm; 25 şubat 1995.
9. Bir Sonraki Sürümde Hangi
Değişiklikler Olacak?
CSS'nin ana hatları hemen hemen yerine oturdu. (Yine
de bu cok iddiali bir soz. 6 ay sonra çok köklü değişiklikler olabilir Internet
dünyasında). ılerleyen sürümlerde, sadece HTML formatını güncellenme yoluna
gidilebilir. Sayfaların HTML dizaynlarında görselliğe daha fazla önem verecek
(animated gifs, ufak tefek Java scripts kullanımları, arka plan değişiklikleri,
fare(mouse) hareketine duyarlı haritalar (image maps) ve resimlerin
kullanımları gibi). Tabii, bir de Türkçe problemini halletmek gerekiyor. Bu
sürümle birlikte, ISO-Latin 1 standartı esas alınarak, HTML özel karakter
üretme teknikleri ile (söz gelimi, ö için ö) Türkçe karakterler
kullanılmaya çalışıldı. CSS'nin ilk halinden Türkçe'ye dönüşüm bir hayli
zahmetli oldu. Doğal olarak, arada, düzeltilmesi unutulmuş, gözden kaçmış bazı
Türkçe harf hataları ile karşılaşabilirsiniz. Sonraki sürümlerde bu tip
hataların en aza indirilmesi için azami gayret sarfedilecektir.
Sonraki sürümlerde, Virusler, Resim/Video Formatları, Sıkıştırma/Arşivleme
Programları gibi kısımlar ana CSS'den ayrılarak ayrı CSS'ler oluşturma yoluna
gidilebilir.
10. CSS'deki Türkçe karakterleri Web
Listeleyicimde göremiyorum. Sorun Ne?
Bazı Browser'lar Türkçe karakterleri desteklemiyor
olabilir. Netscape kullanıyorsanız, Options menüsünden "Document
Encoding" olarak Turkish seçin (Netscape 4.x için View menüsü altında).
Ayrıca, program seçeneklerini kullanarak sizteminizde yüklü "türkçe
font"ları kullanacağınızı da belirtmelisiniz. Microsoft Internet Explorer
için de benzer seçenekler var.